Ongekende digitale versnelling door uitbraak van het Coronavirus

Mens versus technologie

Door de recente gebeurtenissen rond de uitbraak van het Coronavirus vindt in het onderwijs een ongekende digitale versnelling plaats. Leraren, voor- of tegenstander, moeten als gevolg van deze uitbraak onmiddellijk al het onderwijs ineens volledig online aanbieden. Drie dagen na de maatregelen om de scholen te sluiten had bijna 90% een vorm van online-onderwijs live. Nederlanders kunnen trots zijn op alle leraren en ondersteunend personeel. Ze zijn snel tot actie overgegaan en hebben hun verantwoordelijkheid gepakt. Onderwijs gaat door zelfs onder deze bijzondere omstandigheden.

Ook in de ondersteunende processen is digitalisering van groter belang dan ooit. Fysieke contactmomenten maken massaal plaats voor digitale varianten. Ook de dienstverlening van Merces – en bijbehorende klantcontacten – voorloopt in deze dagen vrijwel 100% digitaal.
Online-onderwijs en digitaal vergaderen is nog maar één facet van de technologische mogelijkheden. Dit laat al een enorme positieve verandering zien in sectoren die tot voor kort toch best sceptisch en behoudend keken naar deze ontwikkelingen.

Veranderende rollen
Technologische ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en Artificial Intelligence zorgen er niet alleen voor dat bestaande processen worden verbeterd, ze beïnvloeden ook het perspectief van waaruit bijvoorbeeld HR naar de bedrijfsvoering kijkt. De nieuwe technische mogelijkheden hebben vaak een direct effect op de rol van de mensen in de processen.
Ook in het onderwijs zien we dit, terwijl deze technologie nog maar beperkt zijn entree heeft gemaakt in vergelijking met voorlopers als de industrie. Zo zijn er bijvoorbeeld digitale lesmaterialen geïntroduceerd. Echter in de praktijk zullen een tablet en een app natuurlijk nooit een docent in de huidige rol vervangen, waar in de industrie inmiddels al hele productielijnen gerobotiseerd zijn.
Toch zien we wel een verandering van juist de rol van de docent. Waar de docent vroeger het belangrijkste kennisinstituut was en zijn leerling hielp waar nodig was, heeft de leerling door de digitalisering tegenwoordig veel meer mogelijkheden om de benodigde kennis te verkrijgen. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat er minder nadruk hoeft te liggen op de overdracht van kennis, maar meer op de bredere set persoonlijke en intellectuele vaardigheden die nodig zijn om naast -of samen met- slimme (zoek)machines te kunnen werken. Ook elders in de bedrijfsvoering van onderwijsorganisaties zien we door digitalisering een verschuiving van het werk van de administratieve krachten op de financiële en personele afdelingen. De rol verschuift van invoerwerk naar controleren en adviseren. Ook in de nieuwe rol duurt het niet lang voor er vormen van Artificial Intelligence in systemen geïntegreerd worden, die het werk (de output) weer een stuk sneller en nauwkeuriger maken.

Juiste mix
Aan HR de uitdaging om – waar het gaat om de uitvoering van werk – de technische ontwikkelingen op de juiste meerwaarde voor de onderwijsorganisatie te schatten. Daarin zullen kansen en bedreigingen tegen elkaar afgewogen moeten worden. Want waar nu in het onderwijs de toepassing van techniek een vlucht neemt, zien we inmiddels nieuwe HR-uitdagingen bij de voorlopende sectoren: hoe zorgen we ervoor dat we de digitale kansen volop benutten en daarnaast de unieke waarde van het menselijke contact behouden? Die balans staat natuurlijk ook bij Merces hoog op de agenda, waar we geloven in de kracht van mensen, geholpen door processen en systemen.

De Coronamaatregel om scholen te sluiten heeft veel sceptici in onze sector gedwongen om toch de eerste stappen te zetten met de nieuwe technieken. Ik ben erg benieuwd tot welke inzichten, vernieuwingen -en bijbehorende HR vraagstukken- dit zal leiden. Hopelijk kunnen we er snel weer over in gesprek… op de ouderwetse manier, bij elkaar aan tafel met een kop koffie.