Strategisch personeelsbeleid: relevant, noodzakelijk en niet afhankelijk van wetgeving

5 min | 08 januari | Monique Heijns

De Raad van State trekt de noodzaak, geschiktheid en effectiviteit van het wetsvoorstel ‘Strategisch personeelsbeleid en arbeidsmarktmaatregelen’ in twijfel. De Raad vindt het begrijpelijk dat de regering zoekt naar mogelijkheden om de personeelstekorten in het onderwijs te verminderen, maar is zeer kritisch op de gekozen aanpak via dit wetsvoorstel. De Raad van State adviseert de regering daarom om het wetsvoorstel niet in deze vorm in te dienen – schrijft PO Raad.

Strategisch personeelsbeleid staat opnieuw volop in de belangstelling, omdat het raakt aan een fundamentele vraag waar onderwijsorganisaties dagelijks mee worstelen: hoe blijf je toekomstbestendig in een structureel krappe arbeidsmarkt?

Van wetgeving naar daadwerkelijke meerwaarde

Het recente advies van de Raad van State over het wetsvoorstel Strategisch personeelsbeleid en arbeidsmarktmaatregelen onderstreept dat deze discussie niet alleen over wetgeving zou moeten gaan. De kritiek richt zich vooral op de uitvoerbaarheid, de extra administratieve lasten en het ontbreken van overtuigend bewijs dat een wettelijke verplichting daadwerkelijk leidt tot beter personeelsbeleid.
In het debat zien we dat strategisch personeelsbeleid als instrument niet ter discussie staat, maar dat een wettelijke verplichting op zichzelf onvoldoende is om de kwaliteit en effectiviteit ervan te borgen.

Strategisch personeelsbeleid als sturingsinstrument

In de praktijk zien we dat de effectiviteit van strategisch personeelsbeleid sterk samenhangt met de manier waarop organisaties het benaderen. Wanneer SPP primair wordt ingericht vanuit externe vereisten of verantwoordingsdruk, blijft het vaak beperkt tot beleidsvorming zonder duidelijke doorwerking in de dagelijkse praktijk. Het beleid bestaat dan wel, maar fungeert onvoldoende als sturingsinstrument.
Onze consultants zien dat daar waar strategisch personeelsbeleid wordt benaderd als een integraal onderdeel van de organisatiestrategie het een veel groter effect heeft. In die situaties ondersteunt het beleid het maken van gerichte keuzes over inzet, ontwikkeling en continuïteit van personeel. Strategisch personeelsbeleid krijgt dan betekenis als hulpmiddel om toekomstige opgaven tijdig te signaleren en beheersbaar te houden.

De rol van SPP in toekomstbestendig onderwijs

De continuïteit en kwaliteit van het onderwijs is direct verbonden aan personeel; Een goede samenhang tussen HR, financiën en organisatieontwikkeling is dus van cruciaal belang. Effectief strategisch personeelsbeleid helpt organisaties om voorbereid te zijn op ontwikkelingen zoals arbeidsmarktkrapte, vergrijzing en veranderende onderwijsbehoeften.
In de praktijk zien we duurzame impact ontstaan wanneer organisaties ruimte hebben om strategisch personeelsbeleid passend in te richten en te verbinden aan hun eigen ambities en context.

Vooruitkijken, ongeacht verplichtingen

Nu het publieke debat zich toespitst op de vraag of strategisch personeelsbeleid verplicht moet worden, is dit het moment om verder te kijken dan de verplichting zelf.
In onze praktijk zien wij dat effectieve strategische personeelsplanning niet ontstaat door verplichting, maar door eigenaarschap en doorvertaling naar de praktijk. Dat beeld werd ook bevestigd tijdens onze sessie op HRM & Het Onderwijs 2025, waar duidelijk werd dat veel organisaties zoeken naar ondersteuning bij het omzetten van SPP als strategisch plan naar concrete uitvoering. Consultants van Merces begeleiden organisaties juist in die stap: van inzicht en scenario’s naar acties, sturing en keuzes die daadwerkelijk worden gemaakt. We kunnen maar een conclusie trekken: strategische personeelsplanning blijft, los van wetgeving, zeer relevant.
Wil je verkennen hoe strategisch personeelsbeleid binnen jouw organisatie meer kan zijn dan beleid op papier? Dan denken we graag met je mee.